معافیت ارزش افزوده طلای خام و آب‌‌شده بر اساس رای دیوان عدالت اداری

معافیت ارزش افزوده طلای خام و آب‌‌شده بر اساس رای شماره 140531390000879369 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابلاغ شد که به موجب آن، ارزش اصل طلای خام، آب‌شده و ساخته‌نشده از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است.

بررسی جزئیات دادنامه معافیت ارزش افزوده طلای خام و آب‌‌شده

هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه‌ای به شماره 140531390000879369 در تاریخ 1405/04/09 اقدام به ابطال عبارت «طلای خام و ساخته‌نشده» از نامه معاون حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور نمود.

این تصمیم مهم حقوقی مشخص کرد که ارزش ذاتی اصل طلا در هر حالتی اعم از خام یا آب‌شده نباید مشمول مالیات شود؛ زیرا مبنای قانون مالیات بر ارزش افزوده، اخذ مالیات از ارزش افزوده ایجاد شده مانند اجرت و سود است، نه خود طلا.

استدلال‌های حقوقی هیات عمومی دیوان عدالت اداری

دیوان با تفسیر موسع معافیت شمش طلا اعلام کرد معافیت مقرر برای انواع شمش طلا نباید صرفا به شکل، وزن یا تعاریف خاص اداری محدود شود.

از این رو، طلای خام و آب‌‌شده نیز به دلیل ماهیت خود در محدوده این معافیت قانونی قرار می‌گیرند و نباید تبعیضی بین آن‌ها وجود داشته باشد.

1. فلسفه ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده

طبق استدلال دیوان، هدف اصلی قانون‌گذار معافیت اصل طلا از مالیات بوده و مالیات بر ارزش افزوده باید حسب مورد به اجرت، سود و کارمزد تعلق گیرد.

در نتیجه، مطالبه مالیات از اصل ارزش طلا پیش از ساخته‌شدن یا در قالب طلای آب‌شده برخلاف اهداف صریح قانون‌گذار است.

2. عدم تاثیر ساخته‌نشدن طلا بر شمول مالیات

از نظر دیوان، منطقی نیست که اصل طلا پیش از ساخته‌شدن مشمول مالیات باشد، اما همان طلا پس از تبدیل به مصنوع معاف شود.

بنابراین، ساخته‌نشدن طلا نباید به عنوان بهانه‌ای برای اخذ مالیات بر ارزش افزوده از اصل ماده اولیه طلا قرار گیرد.

3. ابطال مقرره خلاف قانون از تاریخ تصویب

هیات عمومی دیوان مقرره معاونت سازمان امور مالیاتی را خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص داد و حکم به ابطال آن از زمان تصویب صادر نمود.

این نوع ابطال به این معناست که در رسیدگی‌های مالیاتی گذشته نیز مودیان می‌توانند به این رای استناد کرده و حقوق خود را مطالبه کنند.

کدام بخش از مبادلات طلا مشمول معافیت ارزش افزوده است؟

برای جلوگیری از هرگونه اشتباه محاسباتی در فاکتورها، تفکیک موارد معاف از موارد مشمول مالیات بر ارزش افزوده اهمیت بسیار زیادی دارد.

بر اساس رای صادره، موارد زیر به طور کامل از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده در معاملات طلا معاف هستند:

• بهای اصل طلای خام در معاملات رسمی
• بهای اصل طلای آب‌شده خریداری یا فروخته شده
• بهای اصل طلای ساخته‌نشده
• ارزش ذاتی اصل طلا در معامله، صرف‌نظر از این‌که هنوز به مصنوع تبدیل نشده باشد

موارد غیرمشمول در معافیت ارزش افزوده طلای خام و آب‌‌شده

رای دیوان به هیچ وجه به معنای معافیت کلیه مبالغ مندرج در فاکتور فروش مصنوعات یا مبادلات طلا در بازار کارگزاری نیست.

مبالغی که ماهیت خدماتی یا سود تجاری دارند کماکان مشمول مالیات هستند؛ این موارد به شرح زیر می‌باشند:

1. اجرت ساخت مصنوعات گوناگون طلا
2. سود حاصل از فروش طلا توسط فروشنده
3. حق‌العمل و کارمزدهای دریافتی در زنجیره خرید و فروش
4. خدمات جانبی یا مواد غیر طلا، مگر آنکه دارای معافیت مستقل قانونی باشند

تکالیف قانونی در سامانه مودیان و ثبت صورتحساب‌ها

معافیت مالیاتی اصل طلا هرگز به معنای سقوط تکلیف ثبت معاملات یا معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان نیست.

مودیان موظف هستند اطلاعات معاملات خود را به طور کامل ثبت کرده و مبالغ معاف و مشمول را به طور تفکیک‌شده ابراز نمایند.

نحوه اعتراض، استرداد یا اعمال رای در پرونده‌های مالیاتی گذشته، کاملا بستگی به مرحله رسیدگی و وضعیت پرونده هر مودی دارد.

جمع‌بندی

رای دیوان عدالت اداری گام بزرگی جهت تصحیح روند مالیات‌ستانی از زنجیره طلا بوده و اصل ارزش طلای خام و آب‌شده را معاف کرده است.

برای جلوگیری از جرایم مالیاتی و تنظیم فاکتورهای قانونی، تفکیک دقیق اجرت و سود از اصل طلا در فاکتورها و سامانه مودیان ضروری است.

جهت بررسی وضعیت پرونده‌های مالیاتی گذشته خود و نحوه اعمال این رای، می‌توانید با کارشناسان متخصص سمتا در ارتباط باشید.